Hak perempuan dalam Faraid – pembahagian pusaka orang Islam

Hak datang dengan tanggungjawab. Prinsip keadilan dalam Islam meletakkan sesuatu pada tempatnya dan tidak merujuk kepada satu faktor sahaja seperti kekuatan fizikal atau jantina.

Begitu juga dalam pembahagian harta pusaka. Faraid ialah pembahagian harta pusaka si mati (orang Islam) yang ditetapkan oleh Syariat. Secara umum perempuan mendapat 1/2 daripada apa yang diwarisi oleh lelaki. Namun, ada pecahan yang lebih terperinci bergantung kepada siapa waris si mati yang sah.

Perempuan itu berhak ke atas harta yang diwarisi mengikut Faraid sepenuhnya dan tidak bertanggungjawab daripada segi kewangan untuk menampung anak-anak atau waris yang lain. Sedangkan lelaki bertanggungjawab memberi nafkah dan bertindak sebagai wali kepada waris yang tinggal.

Perempuan sebagai ibu

Tugas perempuan yang bergelar ibu sangat besar di sisi Islam. Kesakitan dan pengorbanan semasa melahirkan anak tidak dapat dibayar dengan harta atau wang yang banyak. Saat-saat melahirkan itu sungguh mengerikan dan seolah-olah berada di ambang maut. Namun, semua ketakutan, kesakitan dan keraguan berganti dengan senyuman saat melihat bayi yang dinanti selamat dilahirkan.

Oleh itu, Islam memberi penghormatan yang tinggi kepada si ibu. Anak lelaki khususnya mesti mentaati ibu selagi tindakan atau permintaan ibu tidak menyalahi tuntutan agama.

Dalam sistem Faraid, ibu mewarisi 1/3 pusaka si mati sekiranya si mati tidak meninggalkan anak lelaki atau perempuan, atau cucu lelaki atau perempuan daripada anak lelaki. Si mati juga tidak meninggalkan saudara lelaki atau saudara perempuan sama ada seibu sebapa, sebapa atau seibu.

Ibu mewarisi 1/6 pusaka jika si mati meninggalkan waris-waris yang disebutkan diatas.

Perempuan sebagai isteri

Isteri mewarisi 1/4 pusaka jika suami tidak mempunyai anak atau anak kepada anak lelaki (cucu). Anak ini sama ada anak daripada beliau atau orang lain, sama ada lelaki atau perempuan.

Isteri mewarisi 1/8 pusaka jika suami mempunyai anak atau anak kepada anak lelaki seperti yang disebutkan diatas.

Jika si mati mempunyai lebih daripada seorang isteri, jumlah pusaka 1/4 atau 1/8 hendaklah dibahagikan sama rata kepada semua isteri.

Perempuan sebagai anak

Seorang anak perempuan (tunggal) mewarisi 1/2 daripada pusaka kerana beliau tidak mempunyai saudara lelaki yang menjadikannya asabah. Asabah ialah orang yang mewarisi baki harta.

Jika si mati meninggalkan anak lelaki dan anak perempuan, anak perempuan mendapat satu bahagian dan anak lelaki dua bahagian daripada baki harta pusaka. Dalam situasi ini, anak lelaki menyebabkan anak perempuan menjadi asabah.

Jika si mati meninggalkan dua orang atau lebih anak perempuan dan tiada anak lelaki, maka semua anak perempuan ini mewarisi 2/3 pusaka. Jumlah ini (2/3) akan dibahagikan sama rata kepada semua anak perempuan.

Perempuan sebagai saudara

Saudara perempuan seibu sebapa boleh mewarisi 1/2 pusaka sekiranya si mati tidak mempunyai anak, cucu daripada anak lelaki, tiada bapa atau datuk, beliau ialah waris tunggal dan tiada saudara lelaki yang menjadikannya asabah.

Saudara perempuan sebapa boleh mewarisi 1/2 jika si mati tidak mempunyai saudara seibu sebapa dan memenuhi syarat diatas.

Dua orang atau lebih saudara perempuan seibu sebapa boleh mewarisi 2/3 pusaka sekiranya si mati tidak mempunyai anak, saudara lelaki atau bapa/datuk.

Dua orang atau lebih saudara perempuan sebapa boleh mewarisi 2/3 jika si mati tidak mempunyai saudara seibu sebapa dan memenuhi syarat diatas. 

Ini adalah sebahagian daripada pecahan Faraid yang asas. Biasanya saudara lelaki atau perempuan tidak mempunyai bahagian dalam Faraid sekiranya si mati meninggalkan anak lelaki atau bapa. Anak dan bapa/datuk adalah lebih dekat dengan si mati daripada segi pembahagian Faraid.

Petikan daripada buku Pengurusan Harta Pusaka dalam Fiqh Syafi’i, Dr Zulkifli Bin Mohamad Al-Bakri Mufti Wilayah Persekutuan. Beliau mengambil syair Iman al-Rahabi yang menyebut tujuh waris perempuan:

Perempuan yang mewarisi pusaka ada tujuh,
       Syarak tidak memberi selain daripada tujuh perempuan ini.
Anak perempuan, cucu perempuan dan ibu yang pengasih,
      Isteri, nenek dan wanita yang merdekakan hamba.
Saudara perempuan daripada mana-mana kedudukan,
      Demikian diterangkan bilangan mereka.

Anda boleh menyemak pengiraan faraid secara online di Laman Web Islam USM. Pengiraan di laman web ini hanya sebagai panduan sahaja. Untuk tujuan pentadbiran pusaka, sila mohon Sijil Faraid di Pejabat Agama berhampiran.

Please follow and like us:

20 thoughts on “Hak perempuan dalam Faraid – pembahagian pusaka orang Islam”

  1. Saya ingin pencerahan tentang faraed untuk seorang anak perempuan dari tiga beradik ( dua lelaki satu perempuan). Bagaimana pembahagiannya?

    1. Dua bahagian lelaki.
      Satu bahagian perempuan.

      2 Lelaki = 4 bahagian
      1 perempuan = 1 bahagian

  2. As salam.. terima kasih atas info yg berguna. sy ada soalan. boleh terangkan mcm mana kiraan 2/3 jika semua anak si mati adalah perempuan dan lebih dr satu org. contoh : Si mati meninggalkan harta sebanyak rm 800 000 dan mempunyai 3 anak perempuan. Jd pembahagian harta ialan 2/3. boleh tunjukkan cara pengiraan nya?

    1. Salam. Pengiraannya adalah 2/3 x RM800,000 bersamaan RM533,333. Kemudian jumlah ini dibahagikan sama rata kepada 3 orang anak perempuan. Setiap orang akan dapat RM177,777.

  3. Seorang ibu tunggal meninggal dunia dan hanya mempunyai seorang anak perempuan sahaja. Bagaimanakan cara pembahagian hartanya dan jika anaknya mendapat sebahagian ke manakah sebahagian lagi harta itu??

    1. Perlu disemak adakah si mati mempunyai saudara kandung lelaki. Jika tiada, anak perempuan akan dapat 1/2 dan bakinya ke baitulmal.

  4. Asalamualaikum..sy nk tnya ttng faraid wang kwsp ..jika sy meningal sy tnggalkn isteri 1 org ank perempuan angkat..ayah&ibu..sy ada rm seratus dua puloh ribu brapa bahgian untk isteri & ank ..adakah ayh& ibu pon ada hak juga?? Terima kasih

    1. KWSP biasanya sudah ada penama. Sila semak rekod anda. Penama bertugas sebagai pemegang amanah kepada waris si mati. Ibu, bapa dan isteri adalah waris Faraid yang sah. Manakala anak angkat tidak mendapat sebarang bahagian.
      Tuan boleh membuat wasiat untuk mewariskan sebahagian harta kepada anak angkat, maksima 1/3.

  5. Assalamualaikum.. Saya adalah anak perempuan tunggal dengan 2 orang anak, seorang perempuan dan seorang lelaki, baru kematian bapa. Yang jadi persoalannya sekarang, saudara sebelah bapa sedang berbincang untuk berebut harta bapa saya. Apakah hak saya sebagai anak dan anak2 saya sebagai cucu simati ? Bagaimanakah cara perkiraannya ?

    1. Waalaikumsalam. Puan adalah waris yang sah. Cucu bukan waris langsung. Bapa saudara iaitu adik beradik bapa Puan mempunyai hak mengikut Faraid. Boleh rujuk dengan Jabatan Agama tentang bahagian Faraid Puan dan saudara kandung bapa. Secara asasnya Puan sebagai anak perempuan tunggal mendapat 1/2 bahagian. Selebihnya pula dibahagikan kepada saudara kandung bapa.

    1. Anak lelaki mendapat 2 bahagian setiap seorang, anak perempuan 1 bahagian.

  6. salam . jika si mati meninggalkan anak tunggal lelaki dan 5orang perempuan . berapa bahagian yang anak lelaki akan dapat ? contoh harta si mati berjumlah Rm 1 juta . bagaimanakah cara pengiraannya ?

    1. Anak lelaki 2 bahagian. Anak perempuan 1 bahagian.
      Dalam kes ini:
      Anak lelaki 2
      5 anak perempuan 5

      RM 1 juta / 7 bahagian = RM 142 ribu (bundar)
      Anak lelaki = RM 284 ribu (2 x RM 142 ribu)
      Setiap anak perempuan = RM 142 ribu

      Ini hanya panduan sahaja. Sila dapatkan nasihat Pegawai Pusaka atau Majlis Agama.

  7. Suami masih ada dan saya ada seorang anak perempuan tunggal. sekiranya saya meninggal, bagaimana harta atas nama saya dibahagikan? Emak dan ayah saya juga telah meninggal.

    1. Waris faraid ialah suami, anak perempuan dan adik-beradik kandung. Puan boleh merancang pusaka dengan menulis wasiat dan buat hibah, jika perlu.

  8. salam..

    Boleh saya tahu jika ibu telah meninggal. Yang tinggal bapa dan 2 anak perempuan. Adakah saudara sebelah ibu (adik beradik Ibu yang seibu sebapa) mempunya hak ke atas harta-harta ibu :-

    Harta yang dimaksudkan adalah
    1) rumah yang dibeli atas nama arwah ibu & bapa.
    2)Tanah ( yang berkongsi nama antara arwah ibu dan adik beradiknya.
    3) Duit ASB

    Boleh tolong jelaskan bagi kes-kes harta yang dimaksudkan.

    Mohon balas

    1. Salam,
      Jika bapa masih hidup iaitu suami kepada si mati dan 2 anak perempuan sahaja, maka adik-beradik kandung si mati mempunyai hak ke atas harta yang ditinggalkan.
      Jika si mati meninggalkan bapa kandung yang masih hidup, maka waris ialah suami, 2 anak perempuan dan bapa. Maka adik-beradik tidak berhak ke atas harta pusaka si mati. Bapa sebagai pendinding.

      1) Hak adik-beradik jika menjadi waris tertakluk kepada bahagian si mati ke atas harta (rumah). Jika rumah ada dua nama, bermaksud 1/2 itu yang akan dibahagikan.
      2) Tanah, bahagian si mati diagihkan kepada waris yang berhak iaitu suami, anak perempuan dan adik-beradik
      3) Sama seperti di atas.

      Namun, terpulang kepada waris untuk berbincang setelah mendapat makluman tentang bahagian faraid masing-masing.

      Penjelasan di atas hanya panduan sahaja. Sila rujuk ke Pejabat Pusaka atau Majlis Agama untuk pengiraan Faraid yang sah.

  9. Salam Puan, saya anak sulung dan satu satunya anak perempuan arwah ibu yg juga ibu tunggal kepada 4 beranak. Nenek masih ada. Jadi mengikut agihan faraid yang dibuat mereka, adik2 lelaki mendapat lebih dari nenek. Dan saya satu bahagian dri pada anak lelaki. Benar?

    Masih ada peninggalan arwah yg lain seperti deposit rumah, barang peribadi dan public mutual yang masih belum dituntut. Kami adik beradik tidak sebulu, selepas mereka mendapat bahagian mereka, mereka terus melupakan saya, sebagai anak perempuan dan kakak yg tidak mempunyai kerja yang tetap.

    Menurut KWSP, pembahagian wang perlu dibuat dan dimohon berasingan. Jadi permohonan saya agak lambat dari mereka. Saya mengalami kesulitan kewangan dan hidup berseorangan,dimana mereka mengabaikan saya ketika mana saya sedang betul betul dalam kesusahan. Kecewa dengan sikap adik adik yang lupa diri , dimana bila mereka memerlukan saya berusaha untuk mereka.

    Saya ingin semuanya diagih dan dinilai termasuk deposit rumah dan sebagainya, barang2 arwah-saya juga punya hak, tapi kerna mereka duduk situ dan membayar sewa rumah itu selepas arwah meninggal, saya tidak dapat untuk mengambil barang2 peninggalan arwah termasuk barang2 saya juga yg masih di dalam rumah itu.
    Tiada siapa yang dapat membantu saya, termasuk ahli keluarga saya sendiri. Saya tak tahu bagaimana perlu saya lakukan, mereka tidak dengar sesiapa pun, panas baran dan peenah menghantar sms yg berbau ugutan dan cacian pada saya juga.
    Saya perlukan pencerahan dan nasihat, apa yang perlu saya lakukan? Mereka pada mulanya dulu, agree untuk agih sama rata, tanpa pengetahuan saya, mereka ke mahkamah membuat faraid. Bersepakat tanpa mempedulikan suara saya. Bila saya cakap, dan memberitahu apa yg perlu diselesaikan dan yg perlu didahulukan adalah hutang2 arwah dan bersedekah mana yg tidak diperlukan, somehow saya disalah erti dan dipanggil gila harta. NAUZUBILLAH MIN ZALIK.
    Harap puan dapat membantu saya, saya hanya ingin kan keadilan, dan barang2 yang kepunyaan saya yang juga mereka anggap kepunyaan arwah kerna berada dlm rumah itu. Bukan ke saya juga berhak?

    1. Assalamualaikum.
      Hal berkaitan pusaka ini memang suatu perkara yang sensitif tapi penting untuk diselesaikan. Tindakan waris lelaki yang mengenepikan hak waris lain adalah bersalahan dengan ajaran Islam. Walhal waris lelaki sepatutnya menjaga kebajikan waris lain.
      Adakah pihak mahkamah sudah mengeluarkan arahan pembahagian? Puan sebagai waris yang berhak boleh mengemukakan aduan jika mereka tidak mematuhi arahan mahkamah. Selain daripada itu, perbincangan untuk mencapai kata sepakat adalah perlu supaya hak puan dapat diagihkan dengan seadilnya.

Tinggalkan Balasan

Alamat e-mel anda tidak akan disiarkan. Medan diperlukan ditanda dengan *